The Batcave

Laten we eens terugblikken op een wat vergeten Batman comicreeks uit het bgin van de jaren '80.

'Batman and the Outsiders' werd in 1983 opgestart door uitgeverij DC als opvolger van 'Brave and the Bold'. Die serie had het 200 nummers uitgehouden, maar de uitgever besloot dat het tijd was voor iets nieuws. Schrijver Mike W. Barr en tekenaar Jim Aparo kregen de opdracht een nieuwe serie uit te werken.

Het creatieve duo ging uit van een superheldenteam, dat onder directe leiding stond van Batman. Deze unieke setting zou de gelegenheid bieden originele verhalen te vertellen. Batman als leider van een groep jonge mensen, het was eens wat anders.

Hoewel het basisconcept best goed gevonden was, was de origin van 'Batman and the Outsiders' alles behalve sterk. Alles begint wanneer Bruce Wayne's vriend Lucius Fox gevangen wordt genomen in Markovia (een klein onbestaand Europees landje, nét onder België!!). Batman trekt tegen de zin van de JLA naar de dwergstaat om zijn vriend te helpen. Tijdens de hele operatie komt hij één voor één jonge superhelden tegen die allemaal zo hun reden hebben om toevallig in Markovia te zijn. Batman neemt de jonge helden onder zijn hoede en leiding, en 'Batman and the Oustiders' is geboren. Quite dull if you ask me...

Daar komt dan nog eens bij dat de Outsiders niet meteen de meeste boeiende helden zijn die ooit bedacht zijn in de comicgeschiedenis. Dat is meteen ook het zwakke punt van deze reeks. Wanneer Batman weg is, blijft er niet veel interessants over. Toch zijn een deel van de Outsiders later min of meer bekende figuren geworden in het DC Universum. Zo zijn er Metamorpho, Looker (die de meesten misschien kennen uit het legendarische 'Mud Pack' verhaal van Grant en Breyfogle) en Black Lightning.

Toch is deze serie uiteindelijk wel de moeite waard. Vooral voor iets jongere lezers, of nostalische fans is 'Batman and the Outsiders' goede kost. De verhalen van Mike W. Barr zijn een typisch staaltje van midden jaren '80 superheldenkost. De tekeningen van Aparo zijn zoals altijd fris en verzorgd, zij het ook wat saai. Later in de reeks neemt Alan Davis de tekenpen over. Ook een grote naam.

'Batman and the Outsiders' liep van 1983 tot 1985. Er zijn 32 nummers verschenen, al liep de serie vanaf nummer 33 voort, maar dan onder de naam 'The Outsiders'. Zoals je kan raden was dat zonder Batman. Naast de 32 gewone comics zijn er ook nog 2 annuals verschenen.

Argeloze burgers die in het Gentse Citadelpark worden opgeschrikt door een hoopje vechtende Storm Troopers, onvoorwaardelijke fans die zakken vol merchandise uit het ICC Gent slepen of een bulderlach van enkele bekende acteurs die door de congreshal galmt. Het was er weer allemaal bij dit jaar op de FACTS beurs die afgelopen weekend plaatsvond.

De beurs vond al voor de zestiende keer plaats. In de afgelopen jaren is het event uitgegroeid van een kleine amateuristische bijeenkomst in een parochiezaaltje tot een grote volwaardige beurs.

Dat blijkt uit de vele fans die zowel zaterdag als zondag in de koude wind de lange wachtrijen trotseerden (al ging dat door een goede organisatie behoorlijk snel vooruit). Maar ook de bekende gasten op wie FACTS mag rekenen tonen aan dat de beurs een behoorlijke reputatie heeft. Dit jaar was de bekendste gast Anthony Daniels, de man die in de Star Wars films gestalte geeft aan robot C3PO.

Dat de beurs een hoogtepunt is voor fantasy en science-fiction fans moge duidelijk zijn, want het aantal kwieten in Jedi, Storm Trooper, Darth Vader, Alien en jawel zelfs Batmankostuum, was ook dit jaar niet te tellen.

Naast een grote speeltuin voor fantasyliefhebbers is FACTS natuurlijk ook dé plek waar je kan grasduinen in grote stands van voornamelijk buitenlandse handelaars. En laten we eerlijk zijn, hoe leuk de randanimatie ook is, het gaat hem vooral om de merchandise en comics die op zo'n beurs te vinden zijn.

Hoewel FACTS toch vooral voor de Star Wars fans een must is, was er dit jaar ook weer een zeer redelijk aantal comicrelated en vooral Batmanitems te vinden. Action figures, schaalmodellen, statues, het was er allemaal. Helaas niet echt dé zeldzame dingen, maar vaak toch wel leuke stukken aan een nog redelijk eerlijke prijs.

Qua comics zelf was het aanbod eerder karig. Losse comics waren nog behoorlijk vertegenwoordigd, maar trade paperbacks, dat wat elke comicfan tegenwoordig verzameld in plaats van losse comics, waren eerder schaars. Wie hoopte enkele 'out-of-print' paperbacks als 'Batman: Prodigal' of 'Robin: Year One' te scoren, kwam bedrogen uit.

Toch kan je als Batmanfan eigenlijk niet om een bezoekje aan de grootste fantasy beurs van de Benelux heen. Wie weet komt er volgende jaar dan toch een grote Batcave meet&greet tijdens FACTS?

De vraag naar klassieke Batmanstrips is de laatste tijd enorm toegenomen. Blijkbaar willen veel fans de roots van hun geliefde comicheld beter leren kennen. Tot voor kort was dat wel een zeer dure aangelegenheid. Je had twee keuzes. Ofwel ging je alle antiekmarkten of het internet afspeuren naar de echte oude comics. Maar als je weet dat een enkel exemplaar van 'Detective Comics 27' of 'Batman 1' tot duizenden dollars kan kosten, is dit eigenlijk geen optie. Een andere mogelijkheid die iets goedkoper is, zijn de 'Archive' edities die DC Comics al zo'n vijftien jaar uitbrengt. Dat zijn dikke hardcover boeken, met daarin herdrukken van de oude comics. De 'Archives' zijn hele mooie uitgaven, maar met hun coverprijs van tussen de 50 à 60 euro voor vele fans toch nog redelijk onberijkbaar.

Sinds het succes vorig jaar van de film 'Batman Begins' en de hernieuwde belangstelling voor Batman is DC de 'retro comics' markt verder aan het ontginnen. Twee nieuwe initietieven zijn ontstaan.

Ten eerste is er de tpb reeks 'The Batman Chronicles'. Deze mooi verzogrde paperbacks bevatten chronologische herdrukken van àlle Batmanverhalen ooit, compleet met de covers. Als je weet dat deze tpb's maar een kleine 15 euro kosten en je ziet wat een ongelooflijke schat aan zeldzame comics ze bevatten, moet je niet twijfelen om deze werken aan te schaffen. Dit zijn echte must-haves voor de Batmanfan. Enige nadeel is dat er slechts één tpb per jaar in deze reeks verschijnt (voorlopig althans). Dat is natuurlijk wel een zeer traag tempo om ooit een uitgebreide run te bundelen.

De andere 'retro' bundel waar DC mee op de proppen komt is de 'Showcase presents' reeks. Het concept leunt aan bij dat van de 'Batman Chronicles', maar de accenten liggen toch anders. Bij de 'Showcase' reeks draait alles om de Silver Age verhalen van Batman uit de jaren '60. De comics die toen verschenen hadden een grote invloed op de populaire tv-serie van toen. Ze vormen ook de basis voor de meer moderne Batmancomics. Interessant leesvoer. 'Showcase presents' geeft enorm veel leesplezier voor je geld. Voor ongeveer 15 euro haal je een boek van meer dan 500 bladzijden in huis. Keerzijde van de medaille is wel dat de verhalen in zwart-wit worden herdrukt, om de kosten laag te houden. Feit is wel dat het zwart-wit bijdraagt tot de retro sfeer van de verhalen.

Het is vooral leuk om vast te stellen dat de klassieke golden-age en silver-age verhalen weer beschikbaar zijn voor de lezer, en dat aan schappelijke prijzen. Het is ooit anders geweest.

Begin jaren ’90 liepen de Batmanseries aardig. Ze konden dan ook profiteren van de grote belangstelling voor de films en tekenfilms van de Caped Crusader.
Toch kwam er ook kritiek. De fans van de serie vroegen zich af waarom Baldakijn zo vaak Amerikaanse nummers oversloeg. Andere in het Nederlands vertaalde series zoals bijvoorbeeld Spiderman werden wel steeds volledig overgenomen uit de VS.
De strategie van Baldakijn bestond erin de iets mindere ‘tussennummers’ niet te publiceren omdat ze het niveau van de Batmanserie constant wilden houden. Een aanpak die achteraf gezien wel bleek te werken voor de occasionele lezer, maar de fans namen hier geen genoegen mee. Toen de populaire tekenaar Norm Breyfogle in 1992 zijn eigen Batmanreeks begon met Shadow of the Bat regende het op de redactie van Baldakijn brieven met de vraag of deze serie ook vertaald zou worden. Helaas. Geen ruimte en een gebrek aan belangstelling voor Batman was de uitleg.
Gelukkig werd besloten om die andere Batmanreeks, Legends of the Dark Knight, alsnog te gaan vertalen. Deze zeer sterke reeks kreeg een plekje in Batman Special en jaren later ook in de gewone Batman uitgave.

Ondertussen gebeurde ook inhoudelijk één en ander in de serie. Er kwam een nieuwe Robin en die bleek behoorlijk populair te zijn. Twee van de drie miniseries over de Boy Wonder vonden hun weg naar de Nederlandse uitgaven.
Midden jaren ’90 werd de reguliere Batmancomic wat dikker. Dit was het gevolg van de mega-crossover Knightfall en de volgende delen, KnightQuest en KnightsEnd. Onlangs het toegenomen volume van de comics werden uit KnightQuest belachelijk veel delen overgeslagen. Ook de inhoudelijk zeer interessante en sterke comics in de periode voor Knightfall werden grotendeels genegeerd. Het gevolg was dramatisch voor de Nederlandse uitgaven van Baldakijn. De verkoop kelderde zienderogen omdat steeds meer fans overstapten naar de Amerikaanse comics.

Baldakijn begreep dat er moest ingegrepen worden. Eerst werd er werk gemaakt van het nieuwe toekomstige publiek, door een nieuwe serie uit te brengen gericht naar jongeren. Batman Magazine, met daarin comics uit ‘Batman Adventures werd boven het doopvond gehouden. Deze serie, gebaseerd op de populaire tekenfilms, kende redelijk wat succes bij het jonge publiek.
De oudere Batmanfans werden verleid door de Specials. Baldakijn kwam met een heleboel kleppers zoals Batman/Predator, Batman/Dracula, Sword of Azrael enzovoort. Deze geweldige specials kenden veel succes, maar helaas schakelden de lezers van de Specials niet meer over naar de reguliere comic. In 1996 werd de Batmanserie voor de zoveelste keer stopgezet. De Specials spartelden nog wat tegen met enkele uitgaven maar zelfs het ijzersterke verhaal ‘the Long Halloween’ moest halverwege onderbroken worden wegens te weinig lezers. Een triest einde van een mooie serie.

Jaren gebeurde er niets op Batmanvlak. Tot in 2002 in de VS de immer populaire Jim Lee Batman onder handen nam. Het Hush verhaal werd één van de meest populaire Batmanverhalen ooit.
Baldakijn, ondertussen helemaal vergroeid met Juniorpress, besloot nog maar eens een gokje te wagen. Misschien was na enkele jaren stilte de tijd weer rijp voor Batman in de lage landen? Hush werd uitgegeven als een miniserie ‘Jim Lee’s Batman’ van zes delen en was een groot succes. Deze miniserie deed de hoop op een ‘echte’ nieuwe Batmancomic in het Nederlands weer toenemen. Helaas is dat tot op heden nog steeds niet het geval. Zelfs de filmspecial van Batman Begins werd niet uitgegeven

Begin jaren ’80 begon in Nederland een nieuwe uitgevrij met het publiceren van in het Nederlands vertaalde comics. Eerst gaven ze enkele Marvelcomics uit, maar vanaf 1984 kregen ook de twee belangrijkste helden van DC Comics, Superman en Batman hun eigen reeks.

In deze feature blikken we terug op het helaas veel te korte bestaan van de serie Batman bij Baldakijn Boeken.

Het begon dus allemaal in 1984 met een ‘nulnummer’. Een speciale uitgave met daarin de toen definitieve ontstaansgeschiedenis van Batman. (Het verhaal was afkomstig uit de miniserie Untold Legend of Batman). Na die speciale uitgave verschenen er 12 maandelijkse delen met daarin verhalen uit de Amerikaanse series Batman en Detective Comics. Helaas waren die verhalen niet echt van hoog niveau, met als gevolg een vroege dood voor de serie.

Het bleef na de stopzetting van Batman een tijdje doodstil, tot in 1986 en 1988 de comicwereld op haar grondvesten daverde. In Amerika waren ondertussen baanbrekende comics verschenen over de Batman. Zouden België en Nederland ook warm lopen voor The Dark Knight Returns en Batman: Year One?
Baldakijn besloot Batman een nieuwe kans te geven. Year One en Year Two verschenen in de gewone Batmanserie, die gewoon werd doorgenummerd na deel 12. DKR kreeg een speciale behandeling en verscheen als luxe miniserie in de lage landen. Ondanks de kwalitatief zeer sterke verhalen leek men hier nog steeds niet klaar voor de Batman. De verkoop viel tegen en men besloot wederom een punt te zetten achter Batman.

Niet veel later was het wél raak. In 1989 kwam de eerste Batmanfilm in de bioscoop en brak er een wereldwijde Batmania uit. Dit keer gingen ook België en Nederland voor de bijl. Op zowat elk denkbaar product was het Batlogo te zien. Bij Baldakijn Boeken konden ze niet achterblijven en werd de Batmanserie voor de derde maal opgestart. De zaken werden meteen ook groots aangepakt. De Amerikaanse serie Detective Comics werd gevolgd in de maandelijkse Batmanreeks en voor de Amerikaanse Batmancomics werd de serie Batman Special in het leven geroepen. Om in te spelen op de Batmanhype rond de film, kwam er ook een extra luxe album uit, met daarin het schokkende ‘Batman: the killing joke’.

Wordt vervolgd!

De nieuwe X-Box is er al en binnenkort komen ook Sony en Nintendo weer met een nieuwe spelconsole op de proppen. Er komt dus weer een nieuwe generatie games aan. Tijd om even stil te staan bij de Batman games van de vorige (of huidige, het is maar hoe je het bekijkt) generatie.

Batman: Vengeance was de eerste game die verscheen op zowel GameCube, X-Box als PS2. Het spel, dat gebaseerd was op de tekenfilmserie, werd algemeen vrij goed ontvangen. Voorheen waren Batmangames nooit echt van een goede kwaliteit geweest, maar dit keer zag het er wel goed uit. Een 3D aktie-platform game, ja dat zagen de Batmanfans wel zitten. Helaas schortte er hier en daar nog wel wat aan de gameplay. Ook de graphics waren wel mooi, maar toch ietwat kaal. Daarom werd het spel toch geen echte topper. Momenteel ligt het spel nog voor een prikje in de winkel, en als Batmanfan kan je voor 10euro echt nog wel lol beleven aan deze game.

Batman: Dark Tomorrow, het tweede spel dat verscheen over Batman. Voor de release was iedereen zeer enthousiast over dit spel. Een Batmangame gebaseerd op de comics! Wie zit daar niet op te wachten? De screenshots die op het web circuleerden deden de fans watertanden. Toen het spel uiteindelijk in de winkelrekken lag, bleek de teleurstelling enorm. Ondanks het leuke verhaal, de zeer goede tussenfilmpjes en aardige graphics was het spel gewoonweg barslecht. De reden? De gameplay, of liever het gebrek eraan. Spelontwikkelaar Kemco was er in geslaagd een game uit te brengen die volledig onspeelbaar was en al na vijf minuten op ieders zenuwen ging werken. Een teleurstelling van formaat!

Batman: Rise of Sin Tzu pakte de zaken weer anders aan. Dit spel bouwde verder op de basis die in 'Batman Vengeance' was gelegd. Dat bleek een goede keuze van ontwikkelaar Ubisoft. Kosten nog moeite werden gespaard om van deze Batgame een topper te maken. De graphics waren dit keer wel helemaal in orde en ook de gameplay werd enorm verbeterd. Bovendien werd ook nog eens toptalent Jim Lee ingeschaleld om het verhaal en de personages voor de game te ontwerpen. Je voelt dat dit spel met liefde voor het hoofdpersonage gemaakt is. Het gameschijfje staat daarenboven ook nog eens boordevol extra's. Het enige minpunt waar dit spel mee kampt is het genre waartoe het behoort. Het is eigenlijk een soort hack&slash game, en dat wordt na een tijdje steevast eentonig. Toch zal elke Batmanfan zich kunnen vermaken met dit spel.

Batman Begins: the game is het laatste spel in het rijtje. Uiteraard moest er van de populaire film een spel verschijnen. De makers van de game zijn redelijk trouw gebleven aan de film en eigenlijk ook aan de basis van het Batman personage. Je moet hier immers vaak in het duister rondsluipen en je tegenstanders eerst bang maken voor je ze aanvalt. Een geslaagde aanpak, die echter wel wat beter had mogen uitgewerkt worden. De graphics in deze game zijn redelijk te noemen, al doen ze je spelcomputer ook weer niet bepaald stomen. Dit spel is zeker de moeite als je het voor een zacht prijsje kan aanschaffen. De volle 60 euro is het echter niet waard.

We kunnen dus besluiten dat er nog steeds geen absoluut Batmanspel op de markt is. Wie weet brengt de volgende generatie spellen wel geluk? Een game met de basiselementen uit 'Batman Begins', gemaakt met de liefde van 'Rise of Sin Tzu'? En dat dan nog met de nieuwste, hipste graphics? Wie weet!